อัฏฐังคสุวรรณมหาปรางค์
          วัดสัมพันธวงศ์ ได้ค้นพบพระปรางค์เก่าองค์หนึ่ง ซึ่งตั้งอยู่ในเขตวัดสัมพันธวงศ์นั้น โดยตั้งอยู่บริเวณหลังกุฎีแม่ชี พระปรางค์องค์นี้เป็นพระปรางค์เก่า มีขนาดไม่ใหญ่นัก การพบครั้งแรก ไม่ใคร่เป็นที่สนใจมากนัก เพราะอยู่ในบริเวณเขตบ้านเช่าของวัด มีรั้วกั้นและมีเศษใบโพธิ์รวมทั้งดินทับถมอยู่สูงพอสมควร มองเห็นได้เพียงปลายยอดเล็กน้อยเท่านั้น จึงทำให้เข้าใจกันครั้งแรกว่า เป็นเจดีย์บรรจุอัฏฐิธาตุของบุคคลที่สำคัญในอดีตที่เกี่ยวข้องกับวัดเท่านั้น ต่อมา เมื่อมีการตักดินบริเวณโดยรอบออก ที่บริเวณฐานพระปรางค์ด้านทิศตะวันออกปรากฏเป็นป้ายปูนเล็กๆ ติดอยู่ในแนวนอน มีขนาดประมาณหนึ่งฝ่ามือ มีจารึกอักษรอยู่ ความว่า...
คลิกเข้าไปชมภาพขนาดใหญ่
คลิกที่ภาพ เพื่อเข้าชมภาพขนาดใหญ่
          สามารถถอดคำแปลออกจากคำบันทึกในแผ่นหิน โดยบางคำขอใช้การตีความหมายตามภาษาไทยในปัจจุบัน เรียงตามลำดับคำ สามารถตีความหมายได้ดังนี้
ศุภมัสดุพุทธศักราชล่วงแล้ว 2396 ปีฉลู เบญจศก เดือน 4 แรม 2 ค่ำ
ข้าพเจ้ามวลศรัทธา สร้างพระปรางค์ไว้ในพระศาสนา ที่ ณ วัดสัมพันธวงศ์
ครั้นถึง ณ วัน เดือน 7 แรม 13 ค่ำ พุทธศักราช 2397 ปีวาน ฉศก ฉลองแล้วเสร็จ
คิดเป็นเงินค่าจ้างทั้งการฉลองนั้น ประมวนเข้าด้วยกันเป็นเงิน 8 ชั่งเศษ
กุศลอันนี้แผ่ไปให้บิดามารดา ญาติพี่น้องบุตรข้าพเจ้า
เทวดาซึ่งรักษาพระศาสนา ทั้งเจ้ากรรมนายเวร จงมารับส่วนกุศลนี้ทุกคน
แล้วขอให้ข้าพเจ้าสำเรททิความปรารถนา สวรรค์ นิพพานปัจจัยโยโหตุ
          หมายเหตุเพิ่มเติมเกี่ยวกับพระปรางค์องค์นี้ :
          
จากนิมิตของคุณนายไพศาล แสนไชย จ.ลำพูน พระปรางค์องค์นี้ กลุ่มคนผู้สร้างได้เอาพระธาตุใส่บรรจุไว้ข้างในด้วย โดยประดิษฐานใส่เข้าไว้ตรงกลางข้างในองค์พระปรางค์ เมื่องานก่อสร้างเสร็จเรียบร้อยแล้ว ก็ได้ทาองค์พระปรางค์ด้วยสีเหลือง พร้อมกับได้ช่วยกันตั้งชื่อให้กับพระปรางค์องค์นี้ด้วยว่า "อัฏฐังคสุวรรณมหาปรางค์" หรือเรียกกันสั้นๆ ในหมู่ผู้ที่มาสร้างว่า "พระปรางค์อัฏฐังคะ"
          ("อัฏฐังค" หมายถึง "อัฏฐังคิกมรรค" คือมรรคมีองค์แปดประการ)
          ("สุวรรณ" เรียกตามสีเหลืองที่ได้ทาให้กับองค์พระปรางค์)
          ("มหาปรางค์" คือความยิ่งใหญ่ของพระปรางค์ที่นับว่ามีขนาดใหญ่โตมากหากเทียบกันกับฐานะของเหล่าผู้ที่มาสร้าง)
ชมภาพพระปรางค์
         ภาพชุดที่ ๑
         ภาพชุดที่ ๒
         ภาพชุดที่ ๓
 
ข่าวจากหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ : พบพระปรางค์เก่า ใกล้วัดกลางกรุง
http://www.thairath.co.th/thairath1/2548/page1/jun/24/p1_9.php
ฉบับวันที่ ๒๔ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๔๘
          การพบพระปรางค์เก่าแก่อายุกว่าร้อยปีและเป็นที่ฮือฮาครั้งนี้ ถูกเปิดเผยเมื่อวันที่ 23 มิ.ย. โดยพระครู ปลัดพิพัฒนวิริยาจารย์ เลขานุการวัดสัมพันธวงศ์ เผยกับผู้สื่อข่าวว่า ได้พบพระปรางค์เก่าแก่ อยู่บริเวณหลังวัดด้านทิศใต้ติดกับชุมชนสำเพ็ง มีขนาดฐานกว้างประมาณ 3 เมตร สูงประมาณ 7 เมตร องค์พระปรางค์ สีขาวขุ่น ลักษณะอยู่ในสภาพสมบูรณ์ มีถ้อยคำจารึกที่ฐานพระปรางค์ระบุชัดเจนว่า สร้างขึ้นในปี พ.ศ.2396 ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 4 และตรงกับสมัยที่พระเนกขัมมุนี (คง) เป็นเจ้าอาวาสวัด ดังนั้น พระปรางค์องค์นี้น่าจะมี อายุถึง 152 ปี
           เลขานุการวัดสัมพันธวงศ์ เผยด้วยว่า ก่อนหน้านี้ ไม่เคยรู้มาก่อนเลยว่า มีพระปรางค์อยู่ในวัด เนื่องจากบริเวณที่ตั้งองค์พระปรางค์อยู่นอกกำแพงวัด และถูกชาวบ้านข้างเคียงสร้างอาคารรุกที่เข้ามาในบริเวณวัดและปิดบังองค์พระปรางค์ ประกอบบริเวณดังกล่าวมีต้นโพธิ์ขนาดใหญ่ปกคลุมอยู่ กระทั่งเมื่อเร็วๆนี้ สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ เจ้าอาวาส ได้สั่งให้คนงานไปตรวจสอบบริเวณดังกล่าว เนื่องจากมีคนจากต่างจังหวัดมาเล่าให้ท่านฟังว่า มีเทวดาที่รักษาพระปรางค์มาเข้าฝันบอกว่า มีพระปรางค์ศักดิ์สิทธิ์อยู่หลังวัดและห้ามมิให้มีการรื้อถอน จึงออกตรวจสอบดูพบพระปรางค์ดังกล่าวมีอยู่จริง แต่ถูกชาวบ้านต่อเติมอาคารมาบดบังอยู่จนมองไม่เห็น วัดจึงได้รื้อสิ่งกีดขวางพระปรางค์ออก รวมทั้งขอร้องให้ชาวบ้านที่สร้างอาคารรุกล้ำเข้ามาบดบังองค์พระปรางค์ รื้อออกทั้งหมดเพื่อบูรณะพระปรางค์ เนื่องจากมีอายุเก่าแก่ถึง 152 ปี จากนั้นจะมีพิธีกรรมทางศาสนาต่อไป
          
ด้านนายอดุลย์ รัตตานนท์ อดีตอธิบดีกรมการศาสนา ไวยาวัจกรวัดสัมพันธวงศ์ กล่าวว่า บริเวณที่มีการพบพระปรางค์ ตนเคยว่าจ้างช่างให้มาตัดแต่งต้นโพธิ์ เพราะกลัวว่ากิ่งจะหักไปทับบ้านชาวบ้าน แต่ปรากฏช่างที่มารับงานดำเนินการไม่สำเร็จ และทิ้งงานไปโดยไม่ทราบสาเหตุถึง 5 ครั้งด้วยกัน นอกจากนี้แม่ชีที่อยู่จำพรรษาในบริเวณนั้นเล่าให้ฟังว่า ในช่วงเวลากลางคืนมักจะเห็นคนเดินเข้าเดินออกบริเวณต้นโพธิ์ดังกล่าว ที่ติดอยู่กับพระปรางค์อยู่บ่อยครั้ง น่าเชื่อว่าเป็นเทพที่คอยปกปักรักษาพระปรางค์อยู่.
หนังสือพิมพ์ข่าวสด : วันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ.2548 ปีที่ 15 ฉบับที่ 5321
http://www.matichon.co.th/khaosod/khaosod.php?
day=2005/06/24&s_tag=03pub01240648&sectionid=0321&show=1&sk=2&searchks=''
        พบพระปรางค์เก่าซุกหลังวัดสัมพันธวงศ์พระครูปลัดสัมพิพัฒนวิริยาจารย์ เลขานุการวัดสัมพันธวงศาราม เปิดเผยว่า วัดสัมพันธวงศาราม ได้พบพระปรางค์เก่าแก่บริเวณหลังวัดด้านทิศใต้ติดกับชุมชนสำเพ็ง มีขนาดฐานกว้างประมาณ 3 เมตร สูงประมาณ 7 เมตร องค์พระปรางค์สีขาวขุ่น ลักษณะอยู่ในสภาพสมบูรณ์ และมีถ้อยคำจารึกที่ฐานพระปรางค์ ว่า สร้างขึ้นในปีพ.ศ.2396 ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 4 และตรงกับสมัยที่พระเนกขัมมุนี(คง) เป็นเจ้าอาวาส ดังนั้น พระปรางค์น่าจะมีอายุถึง 152 ปี ถือว่าเก่าแก่มาก
        พระครูปลัดสัมพิพัฒนวิริยาจารย์ กล่าวต่อว่า ก่อนหน้านี้วัดไม่เคยทราบมาก่อนว่ามีพระปรางค์อยู่ในวัด เนื่องจากบริเวณดังกล่าวอยู่นอกกำแพงวัด รวมทั้งถูกชาวบ้านข้างเคียงสร้างอาคารรุกที่เข้ามาในบริเวณวัด จนกระทั่งปิดบังองค์พระปรางค์ ประกอบบริเวณดังกล่าวมีต้นโพธิ์ขนาดใหญ่ปกคลุมอยู่ อย่างไรก็ตาม เมื่อไม่นานมานี้ สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ เจ้าอาวาส สั่งให้คนงานตรวจสอบบริเวณดังกล่าว และพบพระปรางค์ดังกล่าวมีอยู่จริง โดยพระปรางค์ถูกชาวบ้านซึ่งต่อเติมอาคารมาปิดบังอยู่จนมองไม่เห็น วัดจึงรื้อสิ่งกีดขวางพระปรางค์ออก รวมทั้งขอให้ชาวบ้านที่สร้างอาคารรุกล้ำเข้ามาปิดบังพระปรางค์ รื้อออก เพื่อบูรณะพระปรางค์อายุเก่าแก่นี้ต่อไป
- ข่าวสด หน้า 5< -